Beëindiging van de wettelijke samenwoning :

Hoe ?

Dit kan in onderlinge overeenstemming en eenzijdig (met betekening via gerechtsdeurwaarder en de kosten hiervoor), door huwelijk of door overlijden.

Tot de beëindiging officieel is betekend, blijft de wettelijke samenwoning gelden.

Eén partner kan beslissen om de wettelijke samenwoning éénzijdig op te zeggen bij de gemeente, dan wordt het einde van de samenleving bij gerechtsdeurwaarder betekend aan de andere partner : de beschermingsregels voor de gezinswoning, het beperkt erfrecht en de plicht tot bijdragen in gezinslasten vervallen.

Indien een partner geen mede-eigenaar is van de gezinswoning, is er geen recht meer om in de woning te blijven. Vaak wordt in onderling overleg een korte overgangsperiode afgesproken. Als er conflict is, kan de eigenaar via de vrederechter een uithuiszetting vragen. De rechter kan in uitzonderlijke situaties tijdelijke maatregelen opleggen (bijvoorbeeld als er kinderen zijn of als er sprake is van kwetsbaarheid). Maar zonder rechterlijke tussenkomst heeft de niet-eigenaar geen verblijfsrecht meer.

Onduidelijk : wat als één van de partners verhuist en een ander domicilie neemt, zonder dat de wettelijke samenwoning eenzijdig of gezamelijk wordt beëindigd door een verklaring bij de gemeente? Wat met de beschermingsregels van het wettelijk samenwonen? …

Overgangsperiode en regelingen voor de kinderen

De overgangsperiode duurt enkele weken of maanden naargelang hoe en hoe snel de ouders de regelingen voor het vervolg overeenkomen.

Er kan heel veel geregeld worden. Een bemiddelaar kan helpen om tot regelingen en afspraken te komen.

Ofwel doen de ouders aan nestzorg : om beurten verblijven en zorgen de ouders voor de kinderen in de gezinswoning

Ofwel verblijft één ouder in de gezinswoning en zorgt voor de kinderen, de andere ouder neemt de zorg op afgesproken momenten over.

De ouders blijven samen en naar evenredigheid van hun inkomsten, bijdragen in de lasten van het gezin : huur of hypotheek, nutsvoorzieningen, voeding, verzekeringen, dagelijkse kosten, kosten voor kinderen in het gezin : dit kan financieel zijn of via uitvoering van huishoudelijke en zorgtaken; dit kan zoals eerder werd gedaan of aangepast aan de nieuwe situatie.

Ouders maken regelingen voor het vervolg :

1/ het ouderlijk gezag, welke “belangrijke” beslissingen de ouders gezamelijk zullen nemen,

2/ het verblijf van en de zorg voor de kinderen : wie kan/wil wanneer zorgen voor de kinderen?, en tijdens de schoolvakanties?, en op feest/speciale dagen?, hoe oud zijn de kinderen?, waar bevindt zich de school? wie blijft in de buurt wonen?, wie brengt/haat de kinderen?,

3/ de bijdragen aan de kindkosten : wie draagt hoeveel en hoe bij? (rekening houdend met het groeipakket, de inkomens van beide ouders, het verblijf van de kinderen, ) - werken met een kindrekening?, domicilie van de kinderen?, fiscaltiteit na scheiding,

4/ de manier van communicatie en overleg over de kinderen en wat indien er onenigheid bestaat

5/ wat gebeurt er met de inboedel? De meubelen en huisraad worden verdeeld of overgenomen door de persoon die ze aangekocht heeft met eigen gelden.

6/ wat met de gezinswoning ?

Indien de gezinswoning eigendom is van één ouder : er wordt een redelijke termijn overeengekomen waarin de andere ouder de woning zal verlaten

Indien huurwoning : huur opzeggen? wanneer? huur overnemen door een ouder?

Indien ouders mede-eigenaars zijn van de gezinswoning : verkopen? overname door één ouder (die ook de lening kan overnemen)? De gezinswoning wordt geschat of er wordt een prijs overeengekomen. De ouder die de gezinswoning niet overneemt, kan een idee hebben van wat hem/haar toekomt bij verkoop/overname (ngl. deel in mede-eigendom, deel in hypothecaire lening) en een andere (huur)woning vinden.

Indien er een hypothecaire lening is, blijven beide mede-eigenaars aansprakelijk voor de afbetaling tot de verkoop/overname.

Bij overname, dient de bank expliciet de vorige mede eigenaar vrij te stellen van zijn afbetalingsverplichting. Het gunstig overnamerecht van 1% geldt binnen de 3 jaar na de offciële beëindiging van de wettelijke samenwoning.

Zolang de woning niet verkocht is of niet overgenomen werd, kan een woonstvergoeding overeengekomen worden.

Na het akkoord over prijs/overname/verkoop, moet rekening gehouden worden met een termijn van 2 à 4 maanden nodig om de notariële akte te verlijden (nadat een koper is gevonden).

Bij discussie kan aan de rechter gevraagd worden om uit onverdeeldheid te treden door openbare verkoop; hier kan het vlug 2 jaar duren vooraleer alles afgerond is.