Verblijfsregelingen

Kinderen wiens ouders niet (meer) samenleven, hebben recht op regelmatig contact met elke ouder (art. 9.1 en 9.3 Internationaal Verdrag Rechten van het Kind).

Ze hebben er vaak baat bij om door beide ouders verzorgd en opgevoed te worden.

Wanneer verblijven ze dan bij wie? Dit zijn de verblijfsregelingen.

Wat moet geregeld worden ivm het verblijf van de kinderen ?

Waar verblijven de kinderen (door wie worden ze verzorgd) : tijdens de schoolperiode, tijdens de vakantieperiode, op speciale dagen, wie brengt/haal ze,…

Hier een model van afspraken in een Verblijfsregeling

Wat bepaalt een goede verblijfsregeling?

  • Een verblijfsregeling wordt opgesteld in het belang van de kinderen. Het beantwoordt aan de behoeften van het kind.

  • Een verblijfsregeling wordt opgesteld wanneer beide ouders het ouderlijk gezag uitoefenen.

    Samen het ouderlijk gezag uitoefenen veronderstelt dat ouders nog “samen” ouders kunnen zijn. Vooral bij heel jonge kinderen en korte opeenvolgende verblijfslocaties, mogen de ouders niet in een hoog conflictueuze relatie zitten. De verblijfsregeling moet praktisch haalbaar zijn voor de ouders.

  • Het belang van de kinderen ?? waar zouden kinderen belang bij kunnen hebben? wat hebben kinderen nodig?

    • regelmatig conflictloos contact met beide ouders, een fijne tijd samen met elke ouder

    • veiligheid, zorgeloosheid , vrije tijd na school (geen uren in de auto elke dag)

    • er wordt rekening gehouden met de leeftijd van de kinderen, de verschillende noden tijdens verschillende ontwikkelingsfases (het tijdsbesef evolueert met de jaren, nood aan de nabijheid van vrienden tijdens de puberteit).

    • belang van de primaire hechtingsfiguur voor heel jonge kinderen

    • specifieke noden en eigenheid van elk kind

    • beschikbaarheid van een netwerk voor extra hulp en zorg

  • Lectuur : “Een week mama, een week papa? wat de kinderen echt nodig hebben”, Claire Wiewauters,

Richtlijn uit de hechtingstheorie

De hechtingstheorie gaat uit van de vaststelling dat een jong kind “gehecht” is aan een primaire verzorger. Het jonge kind komt gemakkelijk tot rust bij de primaire verzorger, zo ontlaadt het de stress en emoties die het groeien met zich meebrengt, de primaire verzorger reageert snel en adequaat op de verzorgings- en reguleringsnoden van het jonge kind. Vaak heeft het kind één primaire hechtingsfiguur de eerste levensjaren; vanaf een jaar of drie gaat het kind zich gemakkelijk ook hechten aan andere “zorg”figuren.

Een kind is best niet langer gescheiden van zijn of haar hechtingsfiguur dan het aantal dagen dat het kind jaren oud is.

(Jan Piet de Man)

klik voor voorbeelden van mogelijke verblijfsregelingen :

Concrete voorbeelden van verblijfsregelingen in het belang van jonge kinderen heb ik in 2019 verwerkt in het boekje “verblijfsmodellen co-ouderschap” Laly N. - een nieuwe versie is in opmaak.

Hier via bol com verkrijgbaar.

Evolutie van verblijfsregelingen : een overzicht

20ste eeuw

  • Scheidingen uitzonderlijk

  • Kinderen bijna altijd enkel bij moeder

  • Vader: bezoek of om de twee weken

  • Gevolg: vervreemding, verzwakte band, soms vaderverstoting

Begin 21ste eeuw

  • Wetgeving in veel landen: voorkeur voor co‑ouderschap

  • Week‑weekregeling werd standaard verblijfsregeling

  • Soms zelfs toegepast bij baby’s en peuters

  • Probleem: onvoldoende rekening met hechting en tijdsbesef

  • Inzichten uit onderzoek (Brazelton, Greenspan, Kelly, Berger) bewijzen nadelen van lange periodes van scheiding van hechtingsfiguur bij jonge kinderen.

Jaren 2010

  • Meer aandacht voor ontwikkelingsfasen van kinderen

  • Kortere verblijfsperiodes worden gebruikt

Vandaag

  • “Belang van het kind” centraal in de wet

  • Ouders moeten motiveren hoe hun verblijfs- en kostenregeling voor de kinderen daarmee rekening houdt

  • Meer nuance: leeftijd, hechting, ontwikkeling, eigenheid van elk kind

  • Evolutieve mee-groei verblijfsregelingen

  • Opkomst van parallel solo‑ouderschap als werkbaar alternatief voor coöperatief co-ouderschap