FISCALITEIT NA SCHEIDING
Een fiscalist kan u concrete exacte berekeningen geven voor uw specifieke situatie en specifiek aanslagjaar. Hieronder volgen algemene basisregels.
Belastingvoordeel voor kinderen ten laste
Welk belastingvoordeel heeft de ouder bij wie de kinderen gedomicilieerd zijn en de kinderen fiscaal ten laste neemt ?
Stel : je hebt twee kinderen ten laste - je krijgt een verhoging van de belastingvrije som.
Voor inkomstenjaar 2026 (aangifte 2027) (elk jaar veranderen de bedragen) (2.030 1 kind, 5.230 2kinderen, 11.720 3 kinderen,..)
Basis belastingvrije som: €10.910
Verhoging voor 2 kinderen: €5.230
Totaal belastingvrij inkomen = €16.140
Als je geen kinderen ten laste zou hebben, was je wel op de €5.230 belast aan 25% (zijnde het eerste belastingtarief voor schijf tot 16.720). Dus een belastingvoordeel van 1.307,5€.
Dit zijn basisregels - specifieke situaties kunnen hier nog van afwijken, bijvoorbeeld indien u een kind hebt jonger dan drie jaar… Een fiscalist helpt u voor extra informatie en berekening.
zie https://fin.belgium.be/nl/particulieren/belastingaangifte/inkomsten/belastingtarieven
onderhoudsbijdragen betalen en fiscaal aftrekken : welk belastingvoordeel ?
Onderhoudsbijdragen die betaald worden, kunnen door de onderhoudsplichtige deels afgetrokken worden van de belastingen (een belastingvoordeel dus) en worden voor hetzelfde deel belast bij het kind (niet te vermelden op belastingaangifte van de ontvangende ouder!).
(2026 : ) Het percentage dat kan worden afgetrokken bedraagt 80%
OPgelet : De fiscale aftrek voor onderhoudsgelden daalt van 80% naar 60% in 2026, en naar 50% vanaf 2027
(Wet van 18 december 2025, BS 30 december 2025).
Voorbeeld
Bij 600 EUR alimentatie per maand betaal je 7.200 EUR op jaarbasis. In de veronderstelling dat je in de hoogste belastingschijf van 45% zit (plus gemeentebelasting, wat neerkomt op een effectief marginaal tarief van ongeveer 50%), geeft dat volgende vergelijking:
t/m 2025 (80%) Bruto alimentatie/jaar 7.200 - Fiscaal aftrekbaar 80% of 5.760 - Belastingvoordeel (à 50%) 2.880 - netto kost 4.320
Inkomsten 2026 (60%) Bruto alimentatie/jaar 7.200 - Fiscaal aftrekbaar 60% 4.320 - Belastingvoordeel 2.160 - netto kost 5.040
Inkomsten 2027 (50%) Bruto alimentatie/jaar 7.200 - Fiscaal aftrekbaar 3.600 - Belastingvoordeel (~50%) 1.800 - netto kost 5.400
voorwaarden om onderhoudsgeld te mogen aftrekken
De fiscus aanvaardt de aftrek alleen als alle voorwaarden vervuld zijn:
✔ 1. De betalingen moeten regelmatig zijn
Maandelijks, trimestrieel, of volgens vonnis/overeenkomst.
✔ 2. De betalingen moeten bewijsbaar zijn
Via bankoverschrijving, niet cash.
✔ 3. De betalingen moeten dienen voor levensonderhoud
Niet voor luxe, niet voor investeringen, niet voor sparen.
✔ 4. De ontvanger mag niet deel uitmaken van je gezin
Kinderen die bij jou wonen → geen aftrek.
Fiscaal co-ouderschap
Dan wordt de verhoging van de belastingvrije som voor kinderen ten laste verdeeld over beide ouders.
Er kan alleen sprake zijn van fiscaal co-ouderschap als er tegelijk aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
U hebt gemeenschappelijke kinderen met uw ex-partner.
U maakt geen deel uit van het gezin van de andere ouder. U woont dus niet meer samen met de ex-partner.
U voldoet beiden aan de onderhoudsplicht van uw gemeenschappelijke kinderen.
De huisvesting van de kinderen is gelijkmatig verdeeld over u en uw ex-partner. De kinderen wonen evenveel bij u als bij uw ex-partner. Dat moet u kunnen aantonen met één van de twee volgende documenten:
een rechterlijke beslissing die uitdrukkelijk vermeldt dat de huisvesting van de kinderen gelijkmatig verdeeld is over beide ouders. Die beslissing moet uiterlijk op 1 januari van het aanslagjaar uitgesproken zijn. Voor de aangifte van inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026) is dit dus op 1 januari 2026.
een overeenkomst (onder de vorm van een onderlinge overeenkomst of verleden voor een notaris) die ofwel geregistreerd wordt bij een bevoegd registratiekantoor ofwel bevestigd wordt door een rechterlijke beslissing (gehomologeerd). De overeenkomst moet zijn geregistreerd of gehomologeerd ten laatste op 1 januari van het aanslagjaar. Voor de aangifte van inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026) is dit dus op 1 januari 2026.
De overeenkomst moet uitdrukkelijk vermelden dat:de huisvesting van de kinderen gelijkmatig verdeeld is over beide ouders, en
beide ouders bereid zijn om de verhoging(en) van de belastingvrije som voor de betrokken kinderen te verdelen.
Als er nog geen overeenkomst bestaat waarin de nodige vermeldingen zijn opgenomen, kunt u vrijblijvend dit model gebruiken. Volg de daarin omschreven stappen om het via MyMinfin of per post gratis te laten registreren.
U en de andere ouder vragen in de belastingaangifte geen aftrek van onderhoudsgeld voor uw gemeenschappelijke kinderen, tenzij het onderhoudsgeld uitsluitend betrekking heeft op de periode vóór de gelijkmatig verdeelde huisvesting.
In de belastingaangifte bestaan er aparte codes om het fiscaal co-ouderschap en dus de verdeling van de belastingvrije som aan te geven.
cfr https://fin.belgium.be/nl/particulieren/belastingaangifte/persoonlijke-situatie/personen-ten-laste/kinderen - hier vindt u een model te gebruiken als er nog geen overeenkomst bestaat waarin de nodige vermeldingen zijn opgenomen; volg de daarin omschreven stappen om het via MyMinfin of per post gratis te laten registreren.
Dit is soms minder voordelig dan het belastingvoordeel van kind ten laste voor een ouder en onderhoudsbijdragen aftrekbaar voor andere ouder.
Dit kan voordeliger zijn als de 2 ouders fiscaal alleenstaand zijn en voor onderhoudsbijdragen in 2024 van maximaal €127 voor 1 kind, €89 voor twee kinderen, €50 voor drie kinderen.
Best wordt het belastingvoordeel van fiscaal co-ouderschap vergeleken met het belastingvoordeel (fiscaal ten laste en aftrekbaar onderhoudsbijdragen). Als gekozen wordt voor fiscaal co-ouderschap als kinderen jong zijn (en lage onderhoudsbijdragen betaald worden) kan later overgestapt worden naar niet fiscaal co-ouderschap als kinderen ouder zijn. Indien een hoger belastingvoordeel zonder fiscaal co-ouderschap, kunnen ouders de belastingvoordelen berekenen en onderling verrekenen.
Gezinsfiscaliteit na scheiding
Naar aanleiding van het webinar van de Gezinsbond op 4 oktober 2024, door dhr Yves Coemans, deel ik graag enkele weetjes en aanbevelingen die ik heb genoteerd.
1.
Tip : als lid van de gezinsbond (49,-/jaar) kan je gratis vragen stellen aan de sociaal juridische dienst en berekeningen laten maken.
Tip : gratis en anoniem belastingberekening programma op www.financien.belgium.be/nl/E-services/taks-calc.
1.b. de gezinssituatie wordt bekeken op 1 januari van het aanslagjaar (jaar na jaar van inkomsten) (inkomsten van 2025 = aanslagjaar 2026)
2
Voor gehuwden/wettelijk samenwonenden : in het jaar dat elk een aparte woonplaats heeft, kan een aparte aangifte gedaan worden (maar niet via Taks-on web); worden de aangiften nog samengevoegd / kan een aparte aanslag gevraagd worden aan de Ontvanger (niet aan de controleur) / blijven de personen solidair gehouden voor de belastingschulden.
In het jaar nadat elk een aparte woonplaats heeft, wordt een afzonderlijke aangifte gedaan en worden de personen afzonderlijk belast.
In het jaar dat de echtscheiding overgeschreven wordt op de burgerlijke stand, wordt een afzonderlijke aangifte gedaan, en wordt de periode voor en na de echtscheiding opgesplitst en als zodanig belast.
3
Voor het bepalen van het inkomen van een ouder (voor het aandeel van elke ouder in het gezamenlijk gezinsinkomen), dient rekening gehouden te worden met het feit dat het huwelijksquotiënt wegvalt (kan tot 500€ minder inkomsten per maand betekenen) en met de verschuiving van de gezinskorting op de bedrijfsvoorheffing (bij lage inkomens kan dit toch substantieel zijn). : best simulatie taxcalc als alleenstaande om bedrag te kennen
4
Na (echt)scheiding, zijn de kinderen vaak gedomicilieerd én dus fiscaal ten laste van de minst verdienende ouder en betaalt de meest verdienende ouder onderhoudsbijdragen die hij/zij fiscaal kan aftrekken.
5
Een belastingaangifte van het kind onder de 16 jaar moet gedaan worden als 80% van de onderhoudsbijdragen meer dan (in 2024) €10570 bedraagt. Vanaf 16jaar (het jaar waarin het kind op 1 januari 16 jaar is) moet een kind een belastingaangifte indienen (men vraagt daartoe een aangifte formulier). Het kind betaalt belastingen indien 80% van zijn onderhoudsbijdragen en andere inkomens (bv studentenjob) hoger zijn dan (vandaag) €10520.
Het kind verliest zijn status van kind ten laste met onderhoudsbijdragen van meer dan (vandaag) €7290.
6
Aangezien er sprake is (geweest) dat de fiscale aftrekbaarheid van onderhoudsbijdragen zou afgeschaft worden, kan best voorzien worden dat de ouders overeenkomen dat een wijziging in fiscaliteit een reden is om de regeling omtrent de onderhoudsbijdragen en de fiscale ten laste neming van de kinderen te wijzigen.
7
Ingeval van birdnesting (i.e. waar de (jonge) kinderen in hetzelfde huis (ver)blijven en de ouders om de beurt verblijven), verwerpt de fiscus vaak/soms de fiscale aftrek van onderhoudsbijdragen: hier is de fiscaliteit nog niet aangepast aan de realiteit. Hier wordt best een ruling gevraagd aan de fiscale administratie.